Tuổi thọ gia tăng không còn là một viễn cảnh xa vời mà đã trở thành hiện thực hiển nhiên của thế kỷ 21. Nhưng liệu tuổi thọ gia tăng có thật sự là một món quà, khi bạn chưa chủ động chuẩn bị cho chất lượng cuộc sống? Trong nhiều năm qua, Khảo sát Manulife Asia Care đã đi sâu tìm hiểu về mức độ an sinh cả về sức khỏe lẫn tài chính trên khắp châu Á, qua đó thể hiện những nhu cầu, giá trị và khát vọng không ngừng và với phiên bản năm 2026, khảo sát đã làm nổi bật một thực tế ít được nhắc đến về sự trường thọ.
Việt Nam đang trải qua thời kỳ biến đổi nhân khẩu học với tốc độ nhanh chưa từng thấy trong lịch sử. Chúng ta không chỉ đang già hóa, mà đang "già hóa trước khi giàu".
Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO) và Liên Hợp Quốc (UN), Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn "già hóa dân số" từ năm 2011. Dự kiến, tỷ lệ người trên 60 tuổi sẽ vượt mức 20% tổng dân số vào năm 2038, và điều này dẫn đến Việt Nam sẽ trở thành một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất toàn cầu.
Trong khi các nước phát triển mất từ 50 đến hơn 100 năm để chuyển từ xã hội "già hóa" sang "dân số già", Việt Nam được dự báo chỉ mất vỏn vẹn 20 đến 25 năm. Tuy nhiên, chất lượng sống ở chặng cuối lại là một thách thức lớn khi người dân phải đối mặt với 10-13 năm phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc và hỗ trợ tài chính. Thực tế này phản ánh sự chênh lệch đáng lo ngại giữa tuổi thọ sinh học và tuổi thọ khỏe mạnh.
Từ kết quả khảo sát, thời gian con người phụ thuộc tài chính luôn kéo dài hơn đáng kể so với nhu cầu chăm sóc y tế, đặc biệt là sau 60 tuổi. Thực tế này minh chứng cho sự cấp thiết của một chiến lược song hành: vừa thiết lập lá chắn sức khỏe, vừa đầu tư sinh lời để tự chủ khi về già. Khoảng 9 trên 10 người cho biết mục tiêu của họ là duy trì sự độc lập càng lâu càng tốt. Đồng thời, 89% cho rằng sự độc lập và tự do tài chính chính là "gia sản" mới mà họ mong muốn trao lại cho gia đình mình.
We believe that education is a vital foundation for our next generation, especially well-rounded learning experiences.
Together with our partners, we are committed to supporting you and your children on their better journey of growth and discovery, empowering them to achieve their fullest potential.
Event Details Event DetailsWe believe that education is a vital foundation for our next generation, especially well-rounded learning experiences.
Together with our partners, we are committed to supporting you and your children on their better journey of growth and discovery, empowering them to achieve their fullest potential.
What is your #BetterStory?
Share us your ‘Better’ story, and reward yourself with The Coffee Academics ‘hot beverage upgrade’ voucher*.
*Terms and conditions apply.
Tuổi thọ gia tăng chưa chắc đã là một "món quà" nếu không có sự chuẩn bị. Việc sống thêm nhiều năm là nguyên nhân tạo ra áp lực khổng lồ lên "Thế hệ Bánh mì Kẹp" (người ở độ tuổi 35-44 phải vừa nuôi con nhỏ, vừa chăm cha mẹ già). Theo khảo sát, đa số hiểu rõ bí quyết sống khỏe, nhưng ít người thực sự hành động.
Với nhiều người, để không phải phụ thuộc vào sự chăm sóc của gia đình chính là một nền tảng thể chất vững vàng. Hơn một nửa (59%) người được phỏng vấn hiểu rằng sức khỏe tốt là nền móng của sự độc lập khi về già. Thế nhưng, chỉ có một nửa trong số đó thực sự thực hiện những bước đi cụ thể để tích lũy "vốn liếng" sức khỏe cần thiết cho những năm tháng hưu trí.
Với Top 5 thói quen tự chăm sóc sức khỏe phổ biến nhất, chỉ khoảng 40% người phỏng vấn có duy trì thói quen tập thể dục đều đặn và tuân thủ chế độ ăn uống cân bằng. Thậm chí còn ít hơn (31%) người Việt đã thực hiện tầm soát sớm và chăm sóc phòng ngừa để tránh các bệnh mãn tính. Một lần nữa nhấn mạnh giữa ý định và sự chuẩn bị thực tế:
Trò chuyện cởi mở: Quan trọng nhưng vẫn bị né tránh.
Theo khảo sát, đa số 81% người Việt trưởng thành (90% thuộc thế hệ “Bánh mì kẹp”) đồng ý rằng những cuộc thảo luận cởi mở và trung thực với gia đình về kế hoạch hưu trí có tác động tích cực đến sức khỏe tổng thể của họ khi về già – cao hơn nhiều so với mức trung bình của khu vực 69%.
Hành động ngay hôm nay: Kiến tạo nền tảng cho tuổi về già độc lập
Dù nhận thức về việc chuẩn bị cho một tuổi già khỏe mạnh tại Việt Nam đang ở mức cao, vẫn tồn tại một khoảng cách lớn giữa hiểu biết và hành động thực tế. Đã đến lúc chúng ta cần các hành động cụ thể: chủ động chăm sóc dự phòng và duy trì thói quen tự chăm sóc bản thân mỗi ngày.
Sự chênh lệch này cũng hiện diện trong cách chúng ta chia sẻ với gia đình về kế hoạch hưu trí. Dù hiểu rõ tầm quan trọng của vấn đề, nhiều người vẫn chưa thể biến niềm tin ấy thành những cuộc đối thoại thực sự ý nghĩa.
Chỉ cần hành động từ các bước đơn giản, bạn hoàn toàn có thể xây dựng một nền tảng vững vàng cho những năm tháng khỏe mạnh:
Biến chăm sóc sức khỏe thành thói quen: Hãy lên lịch khám sức khỏe tổng quát ít nhất một lần mỗi năm, để có sự chuẩn bị cho một sức khỏe tốt cho những năm tháng về già.
Xây dựng thói quen từ những bước nhỏ: Thay vì cố gắng thay đổi lối sống cùng một lúc, hãy bắt đầu với 1-2 thói quen nền tảng (như duy trì việc tập thể dục đều đặn hoặc ăn uống cân bằng). Khi đã quen nhịp, bạn có thể dần bổ sung thêm các hoạt động khác như theo đuổi sở thích cá nhân hay mở rộng các mối quan hệ xã hội.
Mở lời cùng gia đình ngay hôm nay: Hãy chủ động dành thời gian để cùng người thân thảo luận về kế hoạch hưu trí và mong muốn chăm sóc sức khỏe. Đừng đợi đến khi biến cố sức khỏe đến thì mới bắt đầu bàn bạc, bởi lúc đó những cuộc trò chuyện này sẽ trở nên khó khăn và các quyết định sẽ mang đầy áp lực.
Theo khảo sát, tư duy truyền thống "Tích của cải, truyền đời sau" đang nhường chỗ cho một khái niệm nhân văn hơn. Gần 90% người Việt tham gia khảo sát đồng ý rằng: Sự độc lập về thể chất và tự do tài chính của bản thân chính là món quà ý nghĩa nhất dành cho gia đình mình.
Sự thay đổi tư duy này dẫn đến hành động thực tế trong quản lý tài chính cá nhân. Người Việt dự kiến phân bổ tới 66% (2/3) tài sản tài chính của mình để tự trang trải cho việc chăm sóc sức khỏe và duy trì sự độc lập khi về già, thay vì để lại toàn bộ cho con cái.
Sự tự chủ tài chính được thể hiện rất rõ qua cách lên kế hoạch tài chính cho tuổi về già. Những người tham gia khảo sát dự định tự trang trải các chi phí hưu trí và chăm sóc sức khỏe thông qua ba nguồn lực cốt lõi: Tiền tiết kiệm: 81%, Bảo hiểm: 48%, Các khoản đầu tư: 43%. Đáng chú ý, chỉ 21% cho biết họ có kế hoạch phụ thuộc vào sự hỗ trợ tài chính từ con cái. Con số này phản ánh một sự dịch chuyển rõ rệt: Thay vì coi thế hệ sau là điểm tựa an toàn, người Việt ngày càng chủ động xây dựng kế hoạch bảo vệ tài chính cho riêng mình.
Đầu tư: Đòn bẩy tài chính chưa được tận dụng đúng mức
Khi sự phụ thuộc vào con cái giảm đi, nhu cầu gia tăng tài sản để tự lo cho bản thân trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, việc tham gia vào các kênh đầu tư thực tế vẫn chưa thật sự chưa chuyển biến rõ nét. Thay vì tối ưu hóa lợi nhuận để chống lại lạm phát, phần lớn người Việt vẫn đang ưu tiên các kênh truyền thống. Chỉ 22% lựa chọn đầu tư vào cổ phiếu, chỉ 26% tham gia vào các quỹ tương hỗ (quỹ mở), trong khi đó, có tới 51% người Việt đang tăng cường tích lũy tài sản dưới hình thức tiền mặt và tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn.
Tăng cường đa dạng hóa qua các loại tài sản khác nhau là phương pháp đầu tư chính được người Việt áp dụng để xây dựng nguồn vốn tài chính cho hưu trí: 27% hướng tới các giải pháp tạo ra thu nhập và 45% ưu tiên đa dạng hóa các kênh đầu tư.
Dù xu hướng giảm phụ thuộc vào gia đình ngày càng rõ rệt, điều này cũng hé lộ một khoảng trống lớn khi phần đông vẫn dựa vào tiết kiệm thay vì đầu tư để đảm bảo an toàn tài chính. Việc tăng cường tiết kiệm là cần thiết, nhưng chỉ tiết kiệm thôi thì có thể chưa đủ để có một cuộc sống khi về già chất lượng như mong muốn.
Ngày càng có nhiều người nhận ra rằng chiến lược đầu tư và quản lý tài sản cần phải thay đổi để đáp ứng với bối cảnh mới. Sự dịch chuyển này tập trung vào hai yếu tố cốt lõi:
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, dưới đây là ba bước đi chiến lược cần thiết:
Nổi bật là có tới 69% người Việt muốn tiếp tục làm việc linh hoạt sau tuổi 65, xem đây là chìa khóa để duy trì sự độc lập và quyền lựa chọn trong cuộc sống.
Dù mong muốn cuộc sống về già chủ động, thực tế tài chính lại là yếu tố quyết định. Hiện tại, khoảng một nửa người Việt đang phải gánh vác việc hỗ trợ tài chính cho người thân trong gia đình.
Với những người đang chu cấp cho gia đình, gần 33% thu nhập hàng tháng của họ được dành cho khoản này. Chính những áp lực tài chính hiện tại đã làm suy giảm đáng kể sự tự tin vào một tương lai độc lập dài hạn. Gần 74% thừa nhận rằng gánh nặng gia đình đang giới hạn khả năng đạt được sự tự chủ của họ (tình trạng này đặc biệt báo động ở thế hệ "bánh mì kẹp", khi có tới 76% cảm thấy mục tiêu độc lập tài chính bị cản trở bởi các trách nhiệm hiện tại).
1. Hoạch định hưu trí theo từng giai đoạn
Thay vì ấn định một ngày nghỉ hưu duy nhất, hãy xem đây là một hành trình chuyển đổi linh hoạt với ba giai đoạn cốt lõi:
2. Chiến lược tùy biến theo thực tế cá nhân
Mỗi người có một xuất phát điểm và áp lực tài chính khác nhau. Việc nhận diện đúng vị trí của mình sẽ giúp bạn tối ưu hóa dòng tiền:
3. Đối thoại và tìm kiếm chuyên gia
CHỦ ĐỘNG VIẾT CÂU CHUYỆN SỐNG ĐỘC LẬP KHI VỀ GIÀ CỦA RIÊNG BẠN
Tuổi thọ gia tăng là một món quà của sự phát triển y học và xã hội, nhưng để món quà đó trọn vẹn, chúng ta cần chuẩn bị một tâm thế tự chủ. Bằng cách kết hợp giữa việc xây dựng lối sống lành mạnh và một kế hoạch tài chính vững chắc ngay từ hôm nay, bạn đang tự tặng cho mình và gia đình món quà vô giá nhất: sự tự do và an tâm trong những năm tháng tương lai của cuộc đời.
Thông tin về Asia Care Survey 2026: Asia Care Survey 2026 được tiến hành vào tháng 2 và tháng 3 năm 2026, thu thập thông tin từ hơn 9.000 cá nhân từ 18 tuổi trở lên (bao gồm cả 60+) trên 9 thị trường châu Á: Trung Quốc đại lục, Hồng Kông, khu vực Đài Loan, Nhật Bản, Singapore, Việt Nam, Indonesia, Philippines và Malaysia. Để xem phiên bản Khảo sát dành riêng cho khu vực Châu Á, vui lòng truy cập https://www.manulife.com/ca/en/about-us/news/asia-care-survey-2026
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Trong trường hợp có bất kỳ sự không nhất quán hoặc mơ hồ nào giữa các phiên bản dịch và phiên bản tiếng Anh, phiên bản tiếng Anh sẽ được ưu tiên áp dụng.